Çocuklara Başarıyı mı, Cesareti mi Öğretmeliyiz?
Son yıllarda çocuklarla ilgili en çok duyduğum cümlelerden biri şu:
“Çocuğum başarılı olsun.”
Başarılı olsun.
İyi okul kazansın.
İyi bir meslek sahibi olsun.
İyi para kazansın.
Ben bakkal bir baba ile ev hanımı bir annenin çocuğuydum. Ailem çok çalıştı. Gerçekten çok çalıştı. Babam sabah açıp gece kapattığı dükkânında yıllarca emek verdi. Onların hayali benim rahat bir hayat yaşamamdı.
Bu yüzden hep “iyi bir mesleğin olsun” dediler.
Aslında haksız değillerdi.
Çünkü onların yaşadığı Türkiye ile benim büyüdüğüm Türkiye farklıydı. Şimdiki çocukların yaşayacağı dünya ise bambaşka.
Ben çocukken başarının formülü daha netti. İyi okul, iyi diploma, iyi iş.
Şimdi bakıyorum; dünyanın en büyük şirketlerinden bazılarını kuran insanlar farklı yollardan ilerliyor. Meslekler birkaç yılda değişiyor. Yapay zekâ yeni iş alanları açıyor, bazılarını kapatıyor.
Ama değişmeyen bir şey var:
Cesaret.
Çünkü çocukların gelecekte hangi işi yapacağını bilmiyoruz. Ama bir şeyden eminim:
Risk almayı bilen, fikir üreten, düşüp tekrar ayağa kalkabilen insanlar her dönemde ayakta kalacak.
Çocukken babam beni dükkânda bırakırdı. O zamanlar bunu sadece yardım etmek sanıyordum. Sonradan fark ettim ki bana güvenmeyi öğretiyormuş.
Bir gün müşterilere yetişemeyip ağladığımı hatırlıyorum.
Şimdiki anne baba refleksiyle düşünürsek hemen koşup kurtarmamız gerekir.
Ama bazen insanın küçük krizlerle tanışması gerekiyor.
Çünkü hayat ileride bunu daha büyük dozlarda yapacak.
Belki de çocuklarımıza sürekli başarıyı değil, başarısız olma hakkını öğretmemiz gerekiyor.
Her düştüğünde kaldırmak yerine bazen nasıl kalkacağını göstermek.
Her problemini çözmek yerine bazen çözmesine izin vermek.
Her yolu açmak yerine bazen yön tabelası olmak.
Ben bugün dönüp baktığımda hayatımda en büyük katkıyı aldığım şeyin başarı değil, cesaret olduğunu görüyorum.
Başarı çoğu zaman sonradan geliyor.
Ama cesaret…
İlk adımda gerekiyor.
Ve belki de çocuklarımıza bırakacağımız en büyük miras bu:
Korkmadan denemeyi öğrenmeleri.
Çünkü hayat bazen en başarılı olanları değil, yeniden başlayabilenleri ödüllendiriyor.
