KKM, liralaşma olarak başlatılmış olsa da iki yılda kamu için 800 milyar lira yük getirdi. Dolarizasyondaki azaltmadaki etkisi sınıra takıldı. Liralaşma hedefleriyle başlatılan bir süreç olsa da kamuya getirdiği yükler taşınamaz hale geldi. Kur Korumalı Mevduat uygulamasında ikinci yılın sonuna gelinirken sonuçlar hüsran oldu.
Rekor Yükseliş Mevduat Faizinde
Kurların yükselmesiyle enflasyonu tetikleyen dövize yönelmenin önüne geçilmesi planlanan KKM uygulamaları, ekonomide liralaşmayı arttırmayı hedefliyordu ancak 2023 yılının sonunda beklentileri karşılayamadı. KKM uygulamaları 2022 yılında hayata geçirilmiş olsa da 2 yılın sonunda hüsrana yol açtı. KKM uygulamalarından önce toplam 5 trilyon 303,5 milyar lira mevduat hacmi söz konusuyken dolarizasyon öne çıkıyordu.
KKM uygulanmaya başladığı tarihten itibaren TL mevduatında yüzde 79’luk bir artış yalandı. Döviz mevduatlarına bakıldığında yüzde 19,3 artış yaşanırken 4 trilyon 85,4 milyar liraya yükseldi. Döviz mevduatlarında yükseliş olurken ilgiler KKM’ye kaydı. 2022 yılının sonunda 1 trilyon 415,3 milyar liralık olan KKM, döviz mevduatı ile toplam 8 trilyon 865,7 milyar liraya ulaşarak, toplam mevduat hacminin yüzde 62’sini oluşturuyor.
İki Yılda KKM’nin Yükü Toplam 800 Milyar TL
Ülke ekonomisinde dolarizasyonu azaltmayı amaçlayan KKM, liralaşmayı hedeflerken kamuya yüklediği sorumluluk fazla oldu. Üç vadeyle sisteme giren KKM, kur farkı ödemelerine 2022 yılının Mart ayında başlamıştı. 2022 yılında başlayan uygulamada TL’den dönen hesaplara özel olarak Hazine 92,5 milyar TL ödeme yaptı. Dövizden dönen hesaplar için ise Merkez Bankası 89 milyar TL ödeme yapıldı.
2022 yılına bakıldığında KKM’nin kamuya yükü toplam 181,5 milyar lira olmuştu. Çıkarılan torba yasasıyla Hazine kur farkı ödemeleri Merkez Bankası’na Temmuz 2023’de devredildi. Çıkartılan yeni yasa ile dövizden ya da TL’den dönmesi fark etmeden kur farkı ödemeleri Merkez Bankası tarafından yapılmaya başlandı. Verilere göre KKM’nin 2023 yılındaki Hazine’ye olan yükü ilk yedi ay boyunca 59,5 milyar oldu. Merkez Bankası ve Hazine’nin verilerine göre iki yıllık uygulama için toplam 800 milyar liraya ulaşacak.
