Türkiye’nin diğer şehirlerinden gelen biri için ilk başta “anlaşılması zor” olabilecek bu kelimeler, İzmirli olmanın gizli parolası gibidir. Şehrin gündelik hayatında sıkça duyulan bazı ifadeler, köklü bir kültürün parçası olarak yıllardır nesilden nesile aktarılıyor.
Gevrek, Boyoz, Çiğdem… Ama Dahası da Var
Bir İzmirli için sabah kahvaltısında “gevrek” olmazsa gün başlamaz. Ardından “boyoz” gelir; çıtır katmanlarıyla şehirle özdeşleşmiş bir lezzet. Günün ilerleyen saatlerinde ise bir parka oturup “çiğdem” çitlemek adeta bir yaşam biçimidir. Ancak İzmir’in sözlüğü bu üç kelimeyle sınırlı değildir.
İzmir Ağzının Renkli Dünyası
İzmirliler için siyah çay, “asfalt”tır; çünkü koyu, yoğun ve demli olmalıdır. Bir başka özgün ifade olan “Churchill”, soda, tuz ve limon karışımı serinletici bir içecektir. Yani “Bir Churchill alalım” dendiğinde kastedilen bir sigara değil, ferahlatan bir karışımdır.
Bazen bir arıza olduğunda “asfalyalar attı mı acaba?” denir. Bu ifade, elektrik sigortası anlamındaki “asfalya” kelimesinden gelir. Yine mutfakta “bango” tezgâh anlamına gelir; “klorak” ise çamaşır suyudur.
Sadece İzmir’de Duyabileceğiniz Kelimeler
-
Darı: Mısır
-
Yemiş: İncir
-
Garaj: Otogar
-
Meşe: Bilye
-
Nohot: Nohut
-
Çuçka: Turşuluk biber
-
Şişarka: Kırmızı dolmalık biber
İzmir’in Kelimeleri, Kimliğinin Bir Parçası
İzmir’in kelimeleri, şehrin insanı gibi samimi, pratik ve sıcak. Bu özgün dil, sadece kelimelerden ibaret değil; İzmir’in kendine has yaşam felsefesinin yansıması. Her “çiğdem”de, her “gevrek”te, her “Churchill”de bir parça İzmir var.
Her kelimesiyle ayrı bir hikâye anlatan bu şehir, dilde bile özgür olmayı seçiyor. İzmir’i anlamanın yolu, onun sözlüğünü öğrenmekten geçiyor.