Baraj seviyelerinin kritik eşikte seyretmesi, gözleri yeniden yeraltı sularına çevirdi. Kentin en önemli içme suyu kaynaklarından Tahtalı Barajı’nın doluluk oranının yüzde 2’nin altına düşmesi, su yönetimi tartışmalarını güçlendirirken uzmanlar “artık rezerv suya mecburen yöneliyoruz” uyarısında bulunuyor.
Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, İzmir’in su sistemindeki bozulmayı yıllardır adım adım izleyen isimlerden biri. Yaşar’a göre kent, uzun vadede korunması gereken yeraltı suyunu günlük tüketim için kullanmak zorunda bırakıldı.
“Rezerv Su Acil Durum İçindir, Biz Sürekli Kullanıyoruz”
Prof. Yaşar, yeraltı sularının doğal koşullarda son derece yavaş yenilendiğini ve yalnızca büyük kriz anlarında devreye alınması gereken kaynaklar olduğunu vurguluyor. Ancak İzmir’de uygulanan yanlış su politikaları nedeniyle bu rezervlerin artık 300–400 metre derinliklerden çekildiğini belirtiyor.
“Bu gidişle çok daha eski su katmanlarına ineceğiz. Bu, depomuzu hızlıca tüketmek demek.”
Binlerce Yıllık Su Şimdi Muslukta
Yeraltı suyu ne kadar derinden çekilirse, içindeki kimyasal değişim de o kadar artıyor. Yaşar, bugün kullanılan suyun binlerce yıl önceki yağışlardan oluşan katmanlardan geldiğini ifade ederek dikkat çekici bir noktaya parmak basıyor:
-
Derin su tabakalarında ağır metal oranı artıyor
-
Çekilen suyun arıtılması daha fazla enerji gerektiriyor
-
Arıtma işlemi su maliyetlerini doğrudan yükseltiyor
Bu durum hem halkın faturasına hem de şehrin sürdürülebilir su yönetimine ağır yük bindiriyor.
“Enerji Maliyeti Arttıkça Su Da Pahalanacak”
Ağır metal yükünün artması, suyun daha yoğun bir filtreleme sürecinden geçirilmesini gerektiriyor. Bu da ciddi bir enerji tüketimi anlamına geliyor. Uzmanlara göre mevcut tablo devam ederse önümüzdeki dönemde su fiyatlarında artış kaçınılmaz.
Sonbaharda başlayan yağışlar, barajları doldurmaya yetmediği gibi yer altındaki derin katmanlarda oluşan eksilmeyi de telafi edecek düzeyde değil. Yaşar’a göre çözüm, yalnızca yağışa bel bağlamak değil; kentte suyun yönetim biçimini değiştirmek, israfı azaltmak ve arıtma yatırımlarını genişletmekten geçiyor.
İzmir İçin Kritik Eşik
İzmir’in su krizinde tehlike çanları artık daha yüksek sesle çalıyor. Bilim insanları, rezerv sularının bu hızla tüketilmesi hâlinde kent için uzun vadeli risklerin artacağını belirtiyor.
Kısacası İzmir, bugün musluklarından akan suyun bedelini hem ekonomik hem çevresel olarak ödemeye başladı. Şehrin geleceğine dair belirleyici olan soru ise şu: Yeni bir su politikası uygulanmazsa yarın ne içeceğiz?