09 Ocak 2020 Perşembe 16:43
Özel Röportaj - Tepecik EAH Başhekimi Doç Dr. Mustafa Emiroğlu ile Yapay Zeka Kongresi
banner551

Sağlık alanında son yıllarda öne çıkan yapay zeka uygulamalarının, bu uygulamaların pratikte kullanım alanlarının ve gelecekte bizleri neler beklediğinin ele alınacağı konferansta, ulusal ve uluslararası uzmanların bilgi ve deneyimlerini paylaşacakları toplantılar, paneller ve çalıştaylar düzenlenecek.

Özellikle sağlık alanında bilinç ve farkındalığın geliştirilmesi, paydaşların birbirlerini tanımalarının ve işbirliği yapmalarının amaçlandığı kongre, 16-17-18 Ocak 2020 tarihlerinde Kaya İzmir Thermal & Convention’da düzenlenecek.

Mustafa Emiroğlu kimdir? Okuyucularımızın sizi yakından tanıması için biraz kendinizden bahseder misiniz?

1968 Denizli doğumluyum.1991 yılından İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nden mezun oldum. 27 yıldır da Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde genel cerrah olarak çalışmaktayım. Genel cerrahi doçenti olarak 2 yılı aşkın süredir de Tepecik EAH’ın başhekimliğini yürütmekteyim. Genel cerrahi alanında daha çok meme kanser cerrahisi üzerine çalışıyorum.

Yapay zeka konusuna ilginiz ne zaman başladı ve kongre fikri nasıl doğdu?

Yapay zekaya son 3-5 yıldır tıbbi literatürde bol miktarda değinilmektedir. Biz de 4-5 yıldır yapay zeka ile ilgili güncel konuları izliyorduk. Daha önce hastanemizde yapay zeka ile ilgili küçük bir toplantımız da olmuştu. Ve ben de son 2-3 yıldır meme kanserinin tedavisinin geleceği ile ilgili bir dizi konferans verirken gördük ki tıbbın pek çok alanını kökünden değiştiren yapay zeka teknolojilerinin gelişmekte olduğunu fark ettik. Ve ilgimiz buradan başladı. Halen de pek çok hastalığın şekillenmesinde tanı ve tedavisi açısından yapay zeka teknikleri gelişmekte. Hastanemizde zaten bazı bölümler yapay zeka teknolojileri kullanılarak hizmet vermekte. Tepecik EAH bu konularda bir adım önde olmaya özen gösteren bir hastanedir.

Yapay zeka ve robotlar, yeni sağlık sektörünü nasıl şekillendirecek?

Tabi bu soru son derece geniş ve büyük. En sonda söyleyecek lafı en başta söylemek gerekirse şöyle şekillendirecek; Kişiselleştirilmiş tıbbı geliştirecekler. Yani kişiye özel tıbbi yaklaşımı; kişiye özel tanı, tedavi ve izlem sürecini şekillendirecekler. Tabi bunlar tanı, tedavi ve izlem bölümü bir kelime olarak olabilir. Tanı kısmı kitaplarca yer alacak teknolojik gelişmeleri içeren bir bölüm. Tedavi kısmı ondan daha karmaşık ve zor. İzlem kısmı da yine o şekilde. Ama kısaca şunu söyleyebiliriz; orta-uzun vadede, yani 8-10 yıl sonrasından bahsediyoruz, o zaman bile tıbbi işlemlerin en az yarısı yapay zeka teknolojilerinin şekillendirdiği tekniklerle sağlanacak. Yani hekimlerin ürettiği sağlık hizmetlerinin önemli bir kısmı yapay zekanın geliştirdiği teknolojilerle karşılanır ve yapılır olacak. Çok iddialı bir rakam söylüyoruz belki ama bazı araştırmacılar sadece şunu söylüyor; Önümüzdeki 10-15 yıl içerisinde hekimlerin yüzde 80’i işsiz kalabilir.

Ülkemizde yapay zeka çalışmaları hakkında bilgi verebilir misiniz?

Ülkemizde bu konuda pek çok çalışma var. Özellikle devlet bürokrasisinde bu konuda çok büyük duyarlılık fark ediyoruz. Bu konuda gerek Cumhurbaşkanlığı nezdinde, gerek bizim bağlı olduğumuz Sağlık Bakanlığı nezdinde bu konuda birimler oluşturuldu ve yoğun bir biçimde çalışıyorlar. Bu teknolojileri takip ediyorlar. Üniversitelerimizde yine bu şekilde çalışmalar var. Ama özellikle bütün dünyada yapay zeka teknolojilerini geliştirenler dijital ve elektronik sektöründe büyük yatırımlar yapmış özel teknoloji şirketleri. Türkiye’deki eksik olan özellikle bu ayak. Yani devletimizin bir farkındalığı var, üniversitelerin bu konuda bir teorik altyapısı da var. Ancak özellikle üretim kısmında ülkedeki elektronik şirketlerinin yani iş dünyasının bundan mesafeli ve uzak duruşu var. Oysa dünyada biliyoruz ki şu anda gelişen teknolojinin büyük bir kısmını üretenler teknoloji şirketleri. Gördüğümüz kadarıyla Türkiye’de bu ayak oldukça zayıf duruyor.

Ülkemizde yapay zeka şimdiye kadar hangi alanlarda kullanıldı?

Şu an da biz daha çok sağlık alanını biliyoruz. Güvenlik ve askeri alanda da bazı çalışmalar olduğunu duyuyoruz. Sağlık alanında ise özellikle onkoloji alanında yani kanser hastalığı üzerine yoğunlaşmış durumda.

Tıp sektöründe yapay zeka ve robotbilim, insan sağlık görevlilerinin yerini alabilecek mi?

Alabilir. Biraz önce söylediğim gibi önümüzdeki 10-15 yıl içersinde sağlık çalışanlarının yaptıkları işin yarısını robotlar ve yapay zeka devralacak. Dünyada geliştirilen bir teknoloji var. Bu alanda en çok pay alan alanlar askeri teknolojiler ve sağlık sektörü. Sağlık sektörü konusunda inanılmaz yatırımlar ve araştırmalar var. Bunlarla birlikte insan sağlığını şekillendirecek ve insan yaşamını uzatıcı teknikler de gelişiyor.

Yapay zekânın geniş çapta kullanımı hastalar için maliyet tasarrufu sağlayabilir mi?

Çok büyük maliyet tasarrufu sağlayacak. En önemli şeylerden bir tanesi bu. Çünkü biliyoruz ki dünyada tıp, sağlık ve sağlık üretimi pahalı bir şey. Niye pahalı? Çünkü bunu yapan insan ögesinin yetiştirilmesi oldukça maaliyetli. Bir hekimin okul, ihtisas ve deneyim alması 15-20 yılı alan bir süreç. Dünyanın her yerinde doktor sayısı azdır. Bu doktorlar ve bilgi sürekli yenileniyor. Doktoru yetiştirdikten sonra bilgiler peşinden geliyor. Doktorların pek çoğu zeki insanlardır. Bu zeki meslek grubunu yaşam boyu öğrenmeye tabii tutuyorsun. Pek çok meslek grubunda okuldan çıktıktan sonra böyle bir şey yok. Ama doktor kaç yaşından olursa olsun sürekli yeni şeyler öğrenmek zorunda. Yeni şeyler üretiyor. Bu ciddi bir yük. Taşınabilir ve çok fazla bulunabilir bir şey de değil. Yapay zekanın kontrol ettiği teknolojilerle daha çok insana daha hızlı ve ucuza ulaşılabileceğini düşünüyorum.

Sağlıkta yapay zeka uygulamalarının yararlarına değinecek olursak, nereden başlanmalı?

Şurdan başlanılabilir. Bir; hastalıkların çok erken tanınması. Bu şu demek, genetik analizlerle bir kişi kanser olmadan yıllar önce ya da şeker, tansiyon gibi kronik hastalıklar yıllar önce tanınıp önlemi alınabilir. Çok erken bir tanıdan bahsediyorum.

İki; hastalık varolduktan sonra bunun erken teşhis edilmesi. Biliyoruz ki pek çok kanser türünden erken teşhisle kurtulmak mümkün. Ancak bu genellikle ileri evrelerde saptanabiliyor. Yapay zeka sayesinde çok daha erken teşhis edilebilecek.

Üçüncü alanı; kanserin tanınması. Günümüzde pek çok ileri tetkik, inceleme, klinik belirti ve muayeneler sonucu bir tanı koyuyoruz. Bu ortalama 1,5-2 aylık uzun bir süre. Bu uygulamalarla çok daha hızlı ve erken tanı konabilecek. Ve daha doğru ve daha az problemli tedavi edilebilecek. Bu çok önemli. Yapılan araştırmalara göre; yapay zeka destekli yapılan tedavi programlarında cerrahi komplikasyonlar 5 kat daha az. Hastanede yatış süresi ise yüzde 25’e kadar daha kısa.

Dördüncü destek ise; Hastanın ameliyat ve tedavilerinden sonraki izlem sürecinde. Bu hastaların hastaneye bile gelmesine gerek yok. Hastane yerine evinde takip edilebilir. Hem daha iyi takip edilir, hem daha yakından tedavi edilebilir, hem de olası problemler orada çözülebilir. Hastalar hasteneye gelmeden tedavi edilebilir. Ve izlemi yapılabilir. Yani yerinde ve evinde çözüm.

"Sağlıkta Yapay Zeka Kongresi 2020" ile ilgili neler söyleyeceksiniz? Bu kongreye dünyaca ünlü hekimler konuşmacı olarak geliyor. Ülkemiz adına ne gibi sonuçları olacak bu kongrenin?

Türkiye’de benzeri küçük çaplı toplantılar son 2-3 yıldır yapılıyor. Biz de yaptık. Fakat ilk kez burada 3 gün boyunca 16-17-18 Ocak 2020 tarihlerinde ülkemizdeki bu konuyla ilgili üretilen bilgilerin konuşulacağı kongremize, Cumhurbaşkanlığı Yapay Zeka ve Bilgi Teknolojileri Birimi’nin yetkilileri, Sağlık Bakanlığımızın ve gıda sağlığıyla ilgili olmak üzere Tarım Bakanlığı’nın bir çok yetkilisi katılacak ve kendi yaptıkları çalışmaları burada tanıtacaklar. Özellikle Sağlık Bakanlığı’nın yapay zeka temelli bazı projeleri var. Bazıları hal-i hazırda uygulanıyor. Bazıları ise 2020’nin ikinci yarısında aktif olacak. Bazı projelere de akademik ortam sunacaklar.

Artı dünyada bu teknolojileri üreten Norveç’ten Güney Kore’ye, Rusya’dan İtalya’ya ve İngiltere’ye kadar pek çok ülkeden alanında saygın bilim insanları kendi deneyimlerini, projelerini ve ürettikleri yapay zeka tabanlı sağlık teknolojilerini bizlerle paylaşacaklar. Ve bu konuya ilgi duyan Türkiye’deki pek çok çalışmacı da bunlardan faydalanma ve kendi çalışmalarını sunma imkanı bulacak.

Türkiye’de biliyoruz ki bu konuda pek çok çalışma var. Bunları da ortaya çıkarmış olacağız. Aslında bu kongrenin şöyle bir önemi var; hem uzun bir kongre, hem de pek çok şeyi içerecek şekilde dizayn edildi. Hem de ülkemizde ve dünyada üretilen yapay zeka teknolojilerinin harmanlanmasını göreceğiz. Bir akademisyen olarak benim önemsediğim çok önemli bir nokta var. Devlet bürokrasisinde karar verecek pek çok yetkilinin de, TÜBİTAK Başkanımızın, YÖK üyelerimizin, Cumhurbaşkanlığı yetkililerinin bu konuya ilgi duyarak gelmeleri çok önemli şeyler. Çünkü devlet yetkililerinin bu konuda ilgili ve izliyor olması, bu teknolojilerle ek yatırım alanları, ek strateji geliştirme alanları tanımlaması adına son derece yararlı olacaktır. Yani akademik alanda konuşulup tartışılan bir şey olmaktan ziyade bunu pratiğe nasıl dönüştürülebileceği konusunda yetkililerin gelmesinin oldukça olumlu olacağını düşünüyorum.

Kongrenin bilimsel teknolojik gelişim açısından Türkiye’ye çok yararlı olacağını düşünüyorum. Bizler hekimiz. Dünyadaki güncel bilgi temelinde mesleğimizi icra eden bir meslek grubuyuz. Bu teknolojilerin buna çok ciddi bir katkısı olacağını düşünüyorum. Kongremizi İzmir İl Sağlık Müdürümüz sayın Burak Öztop’un da büyük destekleriyle düzenlediğimizi belirtmek isterim.

Son olarak ülkemizde ve İzmir'de sağlık sektörünün gidişatına dair eklemek istediğiniz birşey var mı?

Kısaca şunu söyleyeyim; Türkiye Cumhuriyeti devletimiz çok zengin bir devlet değil. Ama her zaman söylerim devletimiz sahip olduğu zenginliklerin çok daha üzerinde bir kalitede sağlık hizmetini, iyi yetişmiş hekim işgücü ve bakanlığın iyi organizasyon gücüyle halkına sunmakta. Bu kongreler de bu kaliteli sağlık hizmetinin kalitesini daha arttıracak ve halkımıza daha geniş bir hizmet sunmamıza vesile olacaktır.

Son Güncelleme: 14.01.2020 22:16
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.