Batarya icat ettiler, Nobel Ödülünü aldılar

2019 Nobel Kimya Ödülü bu yıl, "lityum iyon bataryaların icat edilmesine katkıda bulunan çalışmalarından ötürü" bilim insanları John B. Goodenough, M. Stanley Whittingham ve Akira Yoshino'ya layık görüldü. Ödülü kazanan 97 yaşındaki ABD'li John B. Goodenough, ödülü kazanan "en yaşlı bilim insanı" olarak kayıtlara geçti.

DÜNYA 12.10.2019, 12:29 12.10.2019, 13:22
Batarya icat ettiler, Nobel Ödülünü aldılar

2019 Nobel Kimya Ödülü, lityum iyon bataryaların icat edilmesine yönelik çalışmalarını sürdüren ve bu tür çalışmalara katkıda bulunan üç bilim adamlarına verildi. ABD'li John B. Goodenough, İngiliz M. Stanley Whittingham ve Japon Akira Yoshino arasında paylaştırıldığı bu ödülde, 97 yaşındaki ABD'li John B. Goodenough, ödülü kazanan "en yaşlı bilim insanı" olarakta kayıtlara geçmiş oldu.

''Lityum iyon bataryalar, insan yaşamında çığır açtı''

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi'nden yapılan açıklamada:

"Günümüzde dizüstü bilgisayarlardan cep telefonlarına kadar çok sayıda elektronik araçta kullanılan lityum iyon bataryalar, insan yaşamında çığır açtı. Bu yılın Kimya Ödülü kazananları, çalışmalarıyla kablosuz ve fosil yakıtlardan bağımsız bir toplumun temellerini attılar." ifadelerine yer verildi.

"İlk lityum bataryayı yapan " isim Stanley Whittingham oldu

İngiltere Nottingham'da doğan 77 yaşındaki kimyager M. Stanley Whittingham, 1970'li yılların petrol krizi sırasında, fosil yakıtlardan bağımsız olarak çalışabilen yeni bir teknoloji arayışı içinde olup, lityum maddesinin elektronlarını dışa aktarma konusundaki büyük potansiyelini keşfetmişti. Whittingham, Lityum elementi ile deneyler yaparak ilk lityum bataryayı yapan isim oldu.

ABD'li katı hal fizikçisi John B. Goodenough, lityum bataryaların potansiyelini iki katına çıkaran koşulları sağlayarak, kullanımı daha pratik hale getiren çalışmalara öncülük etti.

Japon kimyager Akira Yoşino Yoşino ise, bataryalardaki saf haldeki lityumu bütünüyle çıkarıp, bataryaları yalnızca lityum iyonlarıyla çalışabilir hale getirdi. Bu icat, bataryaların pratik hayatta yaygın kullanımını mümkün hale getirdi.

Goodenough, Whittingham ve Yoshino, ödülün yanı sıra 9 milyon İsveç Kronu (yaklaşık olarak 1 milyon dolar) para armağanının da sahibi olmuş oldu.

Lund Üniversitesi'nden Komite üyesi Sara Snogerup Linse:

“Teknik bir devrime erişim kazandık. Ödül alan kişiler, birçok uygulamada yararlı olacak kadar yüksek potansiyele sahip hafif piller geliştirdi” dedi. Elektrikli araçlardaki kullanımlarına ek olarak, şarj edilebilir cihazlar güneş ve rüzgar enerjisi gibi yenilenebilir kaynaklardan önemli miktarda enerji depolayabilir.

Lityum pilde bir katot , pozitif terminal yapmak için kullandığı, titanyum disülfür adı verilen enerji bakımından zengin bir malzeme keşfetti.

Nobel Kimya ödülü

Nobel Ödülleri ilk verildiği zamandan(1901'den) bu yana 111 kez verlldi.

Toplam 184 kişiye verilmiş bu ödüllerin 63'ü tek kişiye verilirken, 23'ü 2 kişi, 25'i ise 3 kişi arasında paylaştırıldı.

Nobel Kimya Ödülü'ne bugüne dek 5 kadın layık görülmüştü. O isimler:

Marie Curie (1911), Curie'nin kızı Irene Joliot-Curie (1935), Dorothy Crowfoot Hodgkin (1964), Ada Yonath (2009) ve Frances H. Arnold (2018).

Nobel Kimya Ödülü'nü alan en genç bilim insanı Frederic Joliot oldu. Joliot, 1935'te eşi Irene Jolio-Curie ile ödülü kazandığında 35 yaşındaydı.

Ödülü bu yıl, 97 yaşında kazanan ABD'li John B. Goodenough ise ödülü kazanan "en yaşlı bilim insanı" olarak kayıtlara geçti.

Nobel Kimya Ödülü'nü 2015'te Türk bilim insanı Aziz Sancar kazanmıştı. Sancar, "Nobel Ödülü kazanan ilk Türk bilim insanı" olmuştu.

Yorumlar (0)