Detroit’teki üç büyük otomobil üreticisi olan General Motors (GM), Ford ve Stellantis ile yapılan sözleşme müzakerelerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından ülke çapında yaklaşık 13.000 işçi greve gitti. Bu grev, ABD otomobil pazarında ve ekonomisinde büyük bir şok yaratması bekleniyor.
Sendikanın talepleri
Birleşik Otomotiv İşçileri (UAW), Eylül 2023’te üç Detroit şirketiyle müzakerelere başladı. Sendika, her türlü ayrımcılığın olmadığı adil ücretler, büyük ücret artışları ve geçim masraflarının karşılanmasını önerdi.
Sendika, Detroit’teki üç şirketin son 10 yılda toplam 164 milyar dolar net kar elde ettiğini, yalnızca bu yıl 20 milyar dolar kazandıklarını ve CEO’ların yıllık milyonlarca dolar tazminat aldığını iddia ediyor. Ancak sendika, 2007-2009 mali krizindeki durgunluğu atlatabilmek için ücret artışlarından ve kar paylaşımından vazgeçtiğini vurguluyor ve fedakarlıkların telafisinin zamanının geldiğini söylüyor.
Üstelik elektrikli araçlara geçiş nedeniyle otomobil endüstrisi hızla değişirken, iş koruması da dahil olmak üzere işçi haklarını güvence altına almak için müzakerelere başladıklarını söylüyorlar.
Şirket, ilk yılda %10 olmak üzere GM’de dört yıl boyunca %20 ücret artışı, Ford’da dört buçuk yılda %20 ücret artışı ve Stellantis’te %17,5 ücret artışı önerdi. Sendika, öneriyi, işçileri enflasyondan korumak ve üç Detroit şirketini kârlı hale getirme karşılığında onlara tazminat vermek açısından yetersiz bularak reddediyor ve dört yıl içinde genel ücretlerde yüzde 36’lık bir artış talep ediyor.
Şirketin savunması
Şirket, önümüzdeki yıllarda içten yanmalı motorlu araçlar üretmeye devam ederken elektrikli araçlar tasarlamak, batarya ve montaj tesisleri kurmak için önemli miktarda sermaye harcayacağını ve bu nedenle çok daha yüksek bir yükü üstlenemeyeceğini söylüyor. Ayrıca UAW sözleşmesi kapsamında artan araç fiyatlarının, Detroit arabalarının üretimini Avrupa ve Asya’daki rakiplere göre daha pahalı hale getireceğini savunuyorlar.
Şu anda üç şirketteki işçiler saat başına yaklaşık 60 dolar alıyor; bu rakam, ödenekler ve performans ikramiyeleri dahil edildiğinde 60 doları aşıyor ve eğer sendikanın talebi doğrultusunda genel ücret %36 oranında artırılırsa mevcut ücret saat başına yaklaşık 78 dolar olacak. Öte yandan ABD’deki Asyalı otomobil üreticilerinin işçileri 40 ila 45 dolar civarında maaş alıyor. Şirket, bu maliyetlerin artan araç fiyatlarına yansıyacağını söylüyor.
Müzakerelerin sonucu
Sendika ve otomobil üreticisi müzakereleri 21 Eylül’e kadar tamamlama konusunda anlaştılar. Sendika ile otomobil üreticisi birbirlerinin taleplerini bir ölçüde kabul ederek anlaşmaya varırlarsa grev yakında durdurulacak. Ancak müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanması ve her iki tarafın da uzlaşmaya varamaması durumunda grev uzayabilir. Şu an için hangi senaryonun gerçekleşeceğini tahmin etmek zor.