Gündem

COVID-19 ile İlgili Gerçekler

Bu gerçekler Dünya Sağlık Örgütü’nden gelmektedir. Bunlar koronavirüs (COVID-19) ile ilgili yaygın, yanlış söylentileri düzeltmektedir.

Alkol içmek COVID-19’u önlemez veya tedavi etmez

Alkol içmek seni COVID-19’a karşı korumaz. Çok fazla alkol tüketmek diğer sağlık sorunları riskini artırabilir.

Çamaşır suyu veya dezenfektan tüketmek tehlikelidir ve COVID-19’u önlemez

Çamaşır suyu ve diğer dezenfektanlar zehirlidir. Hiçbir koşulda bunları vücudunuza püskürtmeyin, içmeyin veya vücudunuzun herhangi bir yerinde kullanmayın. Bunlar sadece yüzeyleri dezenfekte etmek için dikkatli bir şekilde kullanılmalıdır.

Metanol veya etanol içmek tehlikelidir ve COVID-19’u önlemez veya tedavi etmez

Metanol ve etanol zehirleyicidir. Bunları içmek vücuttaki COVID-19 virüsünü öldürmez. Engellilik veya ölüme neden olabilir. Metanol ve etanol bazen yüzeyleri dikkatlice dezenfekte etmek için kullanılabilecek temizlik ürünlerinde kullanılır.

Nefesini tutmak COVID-19 için bir test yöntemi değildir

10 saniye veya daha uzun bir süre boyunca öksürmeden ya da rahatsızlık hissetmeden nefesini tutabilmek, COVID-19 veya başka bir akciğer hastalığının olmadığı anlamına gelmez. COVID-19 virüsünü taşıyıp taşımadığını öğrenmenin en iyi yolu laboratuvar testi yaptırmaktır.

Sarımsak yemek COVID-19’u önlemez veya tedavi etmez

Sarımsak bazı mikropları öldürebilen sağlıklı bir yiyecektir ancak insanları COVID-19’dan koruduğuna dair kanıt yoktur. COVID-19’dan kendini korumanın en iyi yolu, başkalarıyla aranda güvenli bir mesafe bırakmak ve ellerini sık sık ve iyice temizlemektir.

Genç kişiler COVID-19’a yakalanabilir

COVID-19 her yaştan insana bulaşabilir. Kaç yaşında olursa olsun herkes düzenli olarak ellerini yıkamak ve diğer kişilerle arasında güvenli bir mesafe bırakmak gibi önleme tedbirlerini uygulamalıdır.

Sıcaklık ve nem COVID-19’un yayılmasını durdurmaz

Hava ne kadar güneşli veya sıcak olursa olsun, COVID-19’a yakalanabilirsin. Havanın sıcak olduğu ülkeler de COVID-19 vakaları olduğunu bildirmiştir. COVID-19’dan kendini korumanın en iyi yolu, başkalarıyla aranda güvenli bir mesafe bırakmak ve ellerini sık sık ve iyice temizlemektir.

Acı biber yemek COVID-19’u önlemez veya tedavi etmez

Biberler lezzetli olabilir ama COVID-19’u önleyemez veya tedavi edemez. COVID-19’dan korunmanın en iyi yolu başkalarıyla aranda güvenli bir mesafeyi korumak ve ellerini sık sık ve iyice temizlemektir.

Antibiyotikler COVID-19’u tedavi etmez veya önlemez

Antibiyotikler virüslere değil sadece bakterilere karşı etkilidir. COVID-19’a bir virüs neden olmaktadır. COVID-19’a yakalanmış hastalar, aynı zamanda oluşan bakteriyel enfeksiyonların tedavisi için antibiyotik alabilir.

Vitamin ve mineral takviyeleri COVID-19’u tedavi etmez

Çinko, D ve C vitamini ve diğer besin takviyeleri güçlü bir bağışıklık sistemi ve genel olarak sağlıklı olmak için önemli olsalar da COVID-19’u tedavi etmez.

Sıcak banyolar COVID-19’u önlemez

Duşun veya banyon ne kadar sıcak olursa olsun, normal vücut sıcaklığın yaklaşık olarak aynı kalır. Son derece sıcak suyla banyo yapmak yanıklara neden olabilir. COVID-19’dan korunmanın en iyi yolu başkalarıyla aranda güvenli bir mesafeyi korumak ve ellerini sık sık ve iyice temizlemektir.

Soğuk hava ve kar COVID-19’u önlemez

Soğuk hava COVID-19’u tedavi etmez, iyileştirmez veya yayılmasını önlemez. COVID-19’dan korunmanın en iyi yolu başkalarıyla aranda güvenli bir mesafeyi korumak ve ellerini sık sık ve iyice temizlemektir.

Zatürre aşıları COVID-19’u önlemez

COVID-19 virüsü o kadar yeni ve farklı ki kendi aşısının olması gerekiyor. Mevcut aşılar önemle tavsiye edilir, ancak zatürreye karşı korunmak içindir.

El kurutucuları COVID-19’u önlemez

El kurutucuları COVID-19 virüsünü öldüremez. COVID-19’dan korunmak için ellerini sık sık alkol bazlı bir dezenfektan veya sabun ve suyla temizle. Ardından kağıt havlu veya sıcak hava kurutucusuyla iyice kurula.

Burnunu düzenli olarak tuzlu suyla yıkamak COVID-19’u önlemez

Düzenli olarak tuzlu suyla burun yıkamanın insanları COVID-19 veya diğer solunum yolu enfeksiyonlarından koruduğunu gösteren hiçbir kanıt yoktur. Soğuk algınlığını daha hızlı atlatmanıza yardımcı olabileceğine dair sınırlı kanıtlar vardır.

COVID-19’u önlemek veya tedavi etmek için ultraviyole lambaları kullanılmamalıdır

Cildi veya elleri dezenfekte etmek için UV lambaları kullanılmamalıdır. Bunlar cildini tahriş edebilir ve gözlerine zarar verebilir. Ellerini alkol bazlı bir dezenfektan veya sabun ve suyla temizlemek, COVID-19 virüsünden arındırmanın en etkili yoludur.

Sivrisinek ısırıkları COVID-19’u yaymaz

COVID-19’un sivrisinek ısırıklarından yayıldığını gösteren hiçbir kanıt yoktur. COVID-19 esas olarak virüsün bulaştığı bir kişi öksürdüğünde, hapşırdığında veya konuştuğunda ortaya çıkan damlacıklarla yayılır. Ayrıca virüsün bulaştığı bir yüzeye dokunup ardından gözlerine, burnuna veya ağzına dokunduğunda da yayılabilir. Kendini korumak için ellerini sık sık temizle ve evde sık dokunulan yüzeyleri dezenfekte et.

Karasinekler COVID-19’u yaymaz

COVID-19’un karasineklerden yayıldığını gösteren hiçbir kanıt yoktur. COVID-19 esas olarak virüsün bulaştığı bir kişi öksürdüğünde, hapşırdığında veya konuştuğunda ortaya çıkan damlacıklarla yayılır. Ayrıca virüsün bulaştığı bir yüzeye dokunup ardından gözlerine, burnuna veya ağzına dokunduğunda da yayılabilir. Kendini korumak için ellerini sık sık temizle ve evde sık dokunulan yüzeyleri dezenfekte et.

5G mobil ağlar COVID-19’u yaymaz

COVID-19’a neden olan da dahil olmak üzere virüsler radyo dalgalarında veya mobil ağlarda seyahat edemez. COVID-19, 5G mobil ağları olmayan pek çok ülkede yayılıyor.

COVID-19’un ayakkabılardan bulaşması pek olası değildir

COVID-19’un ayakkabılardan yayılma olasılığı çok düşüktür. İlave bir güvenlik adımı olarak, özellikle bebeklerin veya küçük çocukların yerde oynadığı durumlarda ayakkabılarını evin girişinde bırakmayı dene. Böylece ayakkabı tabanındaki kir veya pislikle teması önleyebilirsin.

COVID-19 bakteri değil virüs kaynaklıdır

COVID-19’a neden olan virüs Coronaviridae adlı bir virüs ailesine aittir. Antibiyotikler virüslere karşı etkili değildir. COVID-19’a yakalanmış bazı kişilerde aynı zamanda bakteriyel enfeksiyon da oluşur. Bu durumda, bir sağlık uzmanı antibiyotik kullanmayı tavsiye edebilir.

COVID-19’a yakalanan çoğu insan iyileşiyor

COVID-19’a yakalanan çoğu insan hafif veya orta şiddette belirtiler gösterir ve tıbbi yardımla iyileşebilir. Öksürük, ateş veya nefes darlığı gibi belirtilerin varsa, tıbbi yardım al. Sağlık kurumuna veya hastaneye gitmeden önce bir doktora telefon et. Ateşin varsa ve sıtma veya dang hummasının görüldüğü bir bölgede yaşıyorsan, hemen bir doktoru ara.

Termal kameralar COVID-19’u değil ateşi tespit eder

Termal kameralar COVID-19’dan kaynaklanabilecek ateşi olan kişileri tespit edebilir. Ancak COVID-19’a yakalanan herkesin ateşi çıkmaz. Termal kameralar, virüsün bulaştığı ama henüz ateşi çıkmamış kişileri de tespit edemez. Bunun nedeni, COVID-19’a yakalanmış kişilerin ateşinin çıkmasının 2 ila 10 günü bulmasıdır.

COVID-19 için risk altında olanlar sadece yaşlılar değil

COVID-19 virüsü tüm yaşlardaki insanlara bulaşabilir. 60 yaş üstü insanların ve astım, diyabet ve kalp hastalığı gibi rahatsızlıkları olanların ciddi şekilde hasta olma riski daha yüksektir. Herkes ellerini düzenli olarak yıkama ve başkalarıyla arasında güvenli bir mesafeyi koruma gibi önlemleri uygulamalıdır.

COVID-19’u tedavi etmek için hidroksiklorokin kullanılmamalıdır

Hidroksiklorokin ve klorokin sıtma ve diğer hastalıkların tedavisi içindir. Ancak Dünya Sağlık Örgütü (WHO), hastalığın ağırlığından bağımsız olarak ikisinin de COVID-19’u tedavi etmek için kullanılmasını tavsiye etmemektedir. Hidroksiklorokin ve klorokinin ölüm oranlarını veya hastanede kalış süresini düşürdüğü görülmemiştir. Hidroksiklorokin ve klorokin ishal, mide bulantısı veya kusma riskini artırabilir.

Aşılar, onaylanmadan önce güvenlik açısından çok detaylı testlere tabi tutulur

Aşılar bir ülkede uygulanmaya başlamadan önce kapsamlı denemelerden geçer. Uzman doktorlar ve bilim insanları, bir aşının onaylanıp onaylanmayacağına karar verirken sıkı uluslararası standartlara uyar. Tüm ilaçlar gibi aşılar da genellikle önemsiz ve geçici yan etkilere neden olabilir. Ciddi yan etkiler son derece nadirdir. Kişinin bir hastalıktan ciddi zarar görme olasılığı, aşısından ciddi zarar görme olasılığından çok daha fazladır.

COVID-19 aşısının geliştirilmesi, güvenliğini etkilemeden hızlandırıldı

COVID-19 aşısına acil ihtiyaç olduğundan, aşının hızlıca geliştirilmesi için çok fazla kaynak kullanıldı. Sıkı güvenlik ve klinik standartlarına uyulmaya devam edilerek tüm dünyada araştırma ve geliştirme aynı anda gerçekleştirildi. Bu sayede aşı daha hızlı geliştirilirken, çalışmaların titizliğinden veya aşının güvenliğinden ödün verilmedi.

Aşıların yan etkileri genellikle hafiftir

Aşılar vücudu belirli hastalıklardan korumaya yardımcı olur. Her ilaç gibi aşıların da vücudun alışma süresi boyunca kol ağrısı veya hafif ateş gibi önemsiz, kısa süreli yan etkileri olabilir. Daha ciddi yan etkiler mümkün olsa da son derece nadirdir. Bir kişinin bir hastalıktan ciddi zarar görme olasılığı, aşısından ciddi zarar görme olasılığından çok daha fazladır.