İzmir Haberleri

Benal Nevzat ve edebiyatın kalesi

Hayal değil, gerçek!..

Ölümünden bir ay önce Benal Nevzat ile buluşmuş­tum..

1991 yılının Temmuz ayı idi..

Sabah gazetesinin Mecidiyeköy’deki binasında sabah­tan beri, bana bir-iki saatini ayıracak İzmirli foto muhabiri arıyor­dum, bir türlü bulamıyordum. Ta İzmir’den bu sabah otobüsle gelmiştim ve öğleden sonra Benal Nevzat ile ran­devum vardı. İzmirli muhabir kardeşlerimi yakından tanı­dığım için onlar­dan rica etmiştim, ama hepsi bir mazeret uydurup tüymüş­lerdi.

Ne yapacaktım?..

Fotoğraf çekmeden röportaj olur muydu?.. Benim Benal Nevzat ile yan yana geldiğimi belgeleyecek, ikimizi bir arada gösteren bir fotoğrafı ikimizin dışında bir başka­sının çekmesi gerekiyordu.

Kara kara düşünürken, hiç tanımadığım bir foto mu­habiri yardımıma yetişti. Uzaktan sıkıntımı izlemişti ve öğleden sonra bana iki saatini ayırabileceğini söyledi, ne kadar kibar ve anlayışlı bir delikanlıydı, çenesinin ucunda top sakalı vardı ve bembeyaz aydınlık yüzü..

İsmi, Bengüç Özerdem idi..

O gün öğleden sonra Taksim’deki bir apartman ka­tında, uzun yıllardır inzivaya çekilmiş olan Türkiye’nin 1935’te seçi­len ilk 18 kadın milletvekilinden biri olan Şair Benal Nevzat Hanımefendi ile buluştum. 1905 yılında Adana Hapisha­nesi’ nde 2.Abdülhamit rejimi tarafından katledi­len İzmirli Va­tan Şairi Tevfik Nevzat’ın kızı, benimle Ben-güç’ü büyük bir mi­sa­firperverlikle karşıladı ve muazzam bir kütüphanenin önünde sorularımı yanıtlamaya başladı. Babası öldürüldüğü yıl beş yaşında olan Benal, diğer kar­deşleri Menije, Mutahhara ve anneleri Cemile Hanım ile toplum içinde yapayalnız kal­mış­lar, babalarının avukat ya­zıhanesine devletin el koyması ile de büyük bir geçim zor­luğuna düşmüşlerdi.

Konuştuğum zaman 88 yaşında olan Benal Nevzat, İz­mir’in kurtulduğu yıl olan 1922’de Gazi Mustafa Kemal’in kendisini arayıp bulduğunu ve hemen Fransa’ya Sorbonne Üniversitesi’ne Edebiyat öğrenimine gönderdiğini, dört yıl sonra İzmir’e döner dönmez bir sivil toplum önderi olarak halkın en önünde devrim örgütlenmesi çalışmalarını yü­rüttü­ğünü, 1930’da Belediye Meclisi’ne seçilen ilk kadın üye oldu­ğunu, Hilal-i Ahmet (Kızılay) ve Veremle Savaş Derneği’nde yöneticilik yaptığını, sonra da bizzat Atatürk tarafından mil­letvekili seçildiğini anlatırken, zaman zaman gözleri yaşarıyor ve rahmetli babasını anarak, “Babamızın intikamı, hürriyet ve güzellik dolu bir Türkiye’nin yaratılma­sıydı” diyordu.

Bizim de gözlerimiz dolmuştu. Hele milletvekili iken ev­lendiği eşi Neşet Arıman’dan hamile kaldığını, oturum­lardan geri kalmamak için geniş elbiseler giyerek hamileli­ğini gizle­diğini, gizlice kızı İştar’ı doğurduğunu ve hemen ardından meclise girdiğinde, tüm milletvekillerinin ayakta kendisini alkışladığını anlatırken, boynuna sarılıp öpme­mek için ken­dimizi zor tuttuk..

Bengüç, ikimizin bol bol fotoğrafını çekti..

Benal Hanım, 1935-50 arası tam 16 yıl parlamentoda yap­tıklarını özetledi, devrim heyecanını hala yaşıyordu.. Bana özel arşivinden hala yayınlayamadığım Tevfik Nev­zat’ın özel fotoğraflarını ve mektuplarını armağan etti.

Ama kulağıma küpe olan en önemli armağanı, üstüne basa basa özenle söylediği şu cümleydi:

“Bir zamanlar, İzmir edebiyatın kalesiydi!..”

(Benal Nevzat ile röportajımı Kapris dergisinin Ağustos sayısında yayınladım. Daha sonra Yeni Asır gazetesinde 7-14 Ekim 1991 tarihlerinde “İlk Kadın Milletvekili İzmirli Benal Nev­zat Anlatıyor: Kadın Gözüyle Politika” başlığı altında bir hafta yayınladım, görevimi yaptım)

*******

YAŞAR AKSOY KİMDİR?

İstiklal Savaşı ve Atatürk araştırmacısı olarak tanınan Yaşar Aksoy, İzmir’de doğdu. İstanbul Teknik Üniversitesi ve Ege Üniversitesi’nden mezun oldu. İki ayrı dalda yüksek mühendistir.

Mühendislik mesleğinin yanı sıra, 1965’ten itibaren, Akşam, Demokrat İzmir, Yeni Asır, Star ve Hürriyet gibi gazetelerde tam 53 yıl, sanat muhabiri, kültür sanat yönetmeni, araştırmacı ve köşe yazarı olarak sürekli çalıştı. Halen Gözlem Ekonomi gazetesinde sanat sayfası hazırlıyor. Ege Kültür Vakfı ve Ege Turizm Derneği üyesi.

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde “İktisadi Devrim Tarihi” dersleri verdi.

Uluslararası İzmir Araştırmaları Merkezi’ni kurdu ve genel yönetmenliğini sürdürdü. İzmir’i, öncelikle Paris, İsrail, Yunanistan, Yunan adaları ve ABD’de sanat etkinlikleriyle (sergi ve konferanslar) tanıttı..

İzmir Ödülleri’ni ilk kez oluşturdu.

İzmir Kültür Gezileri’ni ilk kez başlattı.

İzmir Akademisi kurmaya dönük İzmir Seminerleri’ni ilk kez oluşturdu.

Sayısız kurumda. okullarda gönüllü olarak İzmir Konferansları’nı sundu.

12 Haziran 1997 günü Karşıyaka Belediyesi tarafından Karşıyaka’da çocukluğunun geçtiği 1850 numaralı sokağa törenle ismi verildi.

Konak Belediyesi tarafından, 28 Mart 1997 günü İzmir-Asansör Parkı’na yine törenle ismi verildi. Bu isim verilme törenleri 50 yaşında iken gerçekleşti.

Türk Arkeolojisi’nin simge ismi Ord.Prof.Ekrem Akurgal, kendisinden “Ege Kültürünü Dirilten Yazar” diye söz etti.

Bazı resmi ve özel okullarda daimi “Yaşar Aksoy Köşeleri” yapıldı.

Yazarlığının 40.Yılı sebebiyle Konak Belediyesi tarafından Türkan Saylan Kültür Merkezi’nde, 28 Nisan 2011 tarihinde “Ustaya Saygı” töreni ile onurlandırıldı.

2012 yılında TÜYAP İzmir Kitap Fuarı’nın “Onur Yazarı” seçildi.. Tarih, kültür ve edebiyat alanlarında 50 kitap yazdı. Son kitabı Nisan 2019 yılında yayınlanan ve arka arkaya baskı yapan “Hasan Tahsin – Yürekler Selanik” isimli kitabıdır.

Ulusal ve yerel çapta 45 ödül kazandı. Sadece 2019 yılının ilk 9 ayında İzmir Gazeteciler Cemiyeti Hasan Tahsin Ödülü başta olmak üzere 5 ödül kazandı.. Bir kız evladı var ve üç erkek torun sahibi.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Kapalı