25 Şubat 2014 Salı 14:02
Stresle başa çikma yöntemleri
Stresle başa çıkma yöntemleri- 

Yaşamda bir çok organik hastalığın sebebi olarak bilim adamları stresi sebeplerden biri olarak göstermektedirler. Ülserden migrene, migrenden kansere kadar günümüzde bir çok hastalığın sebepleri arasında stresin de adı sıklıkla geçmektedir. Ve hatta anne olmak isteyip de olamayan kadınların bir bölümünde anne olmayı engelleyen nedenlerden biri olarak da stres hormonunun adı geçmektedir. Hal böyleyken stresi inkar etmek ya da onu görmezden gelmek mümkün olmamaktadır. Yine bir çok psikolojik ve psikiyatrik rahatsızlıklarda stres bir tetikleyici faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. İnsanları strese sürükleyen bir çok neden vardır. Ve hatta bu nedenler doğumdan ölüme kadar varolmaya da devam edecektir. Stresle başa çıkabilmek için önce şunu anlamak gerekmektedir. Stres sonucu ortaya çıkan duygu hali aslında kişiyi etkilemektedir. Gerginlik, sıkıntı, endişe, kaygı gibi bir çok olumsuz ruh hali, kişilerin iç ritimlerini olumsuz şekilde etkilemektedir. Biz insanları strese sokan temel neden, olaylardan yola çıkmamız ve o olaylara takılıp kalmamızdır. Örnek: arkadaşlarıyla arkadaş toplantısına giden bir hanıma bir arkadaşının kilo aldığını söylemesi hanımefendi için stres ve üzüntü sebebi olabilir. Peki ama hanımefendi arkadaşı söylemeden önce kilo aldığını bilmiyor muydu? Bunun elbette o da farındaydı ancak diğerlerinden duymak onu sıkıntıya soktu.. yani diğer insanların kendisiyle ilgili olarak ne düşündüğü ve ne hissetiiği hanımefendiyi o kadar çok ilgilendiriyor ki, onda stres yaratabiliyor. O halde stresten kurtulmanın ilk yolu; diğerlerinin ne düşündüğüne takılıp kalmamak. Bırakın diğreleri sizin hakkınızda istedikleri gibi düşünsünler, ne fark edecek sizin için? En kötü ne düşünebilirler?

Olaylardan hareket edip kişinin o olaya tepki vermesi ve sürekli bununla uğraşmasındansa, o olay karşısında ne hissettiğinin farkında olması stresi azaltacaktır. Örnek; diğer kadının kilo aldığını söylemesine takılıp kalan hanımefendi aslında ‘ ben bu durumda ne hissediyorum? Ya da biri beni eleştirdiğinde ben ne hissediyorum?’un üzerine gidip düşünse, dikkatini olaya değil de hissettiği duyguya verebilse, aslında olaydan uzaklaşıp kendi duygusuna yönelebilir ve işi daha da kolaylaşır. Neden? Çünkü diğerlerinin duygusunu kontrol edemez ancak insan kendi duygularının farkına vardığında onlarla yüzleşebilir ve kendini olduğu gibi kabullenme yoluna gidebilir. Kişinin kendi duygusunun yani kendisinin farkında olması stresi azaltacaktır.

Felaket senaryoları hazırlamak, sürekli olumsuz düşünmek, meli-malı tarzında cümleler kurmak, akıl okumaya çalışmak, genellemeler yapmak, özgüven sorunları ise stresi arttıran düşünce biçimleridir. Örnek; henüz oks sınavına girmeden ‘ eyvah sınavım ya kötü geçerse o zaman kötü bir okula giderim, o zaman da öss de kötü bir yeri kazanırım türünden hikayeler felaket senaryolardır ve kişinin stres hormonunu harekete geçirmekten başka bir işe yaramazlar.

Ya da ortada gerçek bir tehlike yok iken sanki varmış gibi davranmak ve düşünmek de strese sebep olur. Örnek; ortada bir fare yokken sanki varmış gibi düşünmek, beyine tehlike var kaç mesajını yollar. Bu mesajı alan beyin de bedeni korumak ve savunmaya geçmek adına bir takım değişiklikler meydana gelir. Örneğin; idrarın gelmesi, kalp atışlarının hızlanması, öleceğini ya da bayılacağını düşünmek, titremek, ateş basması veya üşüme, mide bulantısı, ellerde ve kollarda uyuşma gibi bir takım bedensel sıkıntılara yol açar. Doğru nefes alıp vermek, beyine rahatla mesajını gönderir ve kişin stresten uzak durmasına yardımcı olur. Burundan derin nefes almak ve ağızdan yavaşça nefes vermek rahatlamanın ve gevşemenin ilk yoludur.

Stresten uzak durmak elbette oldukça zordur. Ancak unutmayalım ki kişinin kişilik özelliği strese yatkınsa, o zaman ister istemez stres kapısını çalacaktır ve takiben strese bağlı hastalıklar da. Takıntılı kişiler, depresif kişiler, panik kişiler ve çekingen kişilerin mizacı strese daha yatkındır.

Stresten uzak durmak için alkolden de sigaradan da uzak durmak gerekir. Özellikle alkol, stresin sonucu olarak rahatlamak için alınsa da alkol alımından sonraki ilk saatlerde kişinin alkole bağlı gerginliği artar ve gevşemek adına bu defa daha yoğun miktarda alkol alımı başlar. O halde stresten uzak olmak adına alkolden de uzak durmak da fayda var.

Elinizden geldiği kadar gününüzü planlamak ve organize etmek stresinizi azaltacaktır.

Yaşamınızı elinizden geldiği kadarıyla belirsizlikten korumak sizi rahatlatacaktır. Ancak şunu da kabul etmek gerekir ki; yaşam sürprizlerle doludur. Her şeyi belirli hale getirmek mümkün değildir. Belirsizlikleri azaltmak sizi bir parça rahatlatır.

Detaylara takılıp kalmayın. Yaşam detaylardan oluşmaz. Yaşam bütünde gizlidir. Bütüne odaklanın. Detaylar olaylardır. Olaylar sürekli olur. Günde en az 10 olay yaşarsınız ama bütün olan duygulardır. Dikkatiniz duygularınızda yani ne hissettiğinizde olsun. Kendi duygularınızın farkına varın.

Kendinizi olduğunuz gibi kabullenin. Eksisiyle artısıyla bu sizsiniz. Aynaya baktığınızda kendinizi kucaklayın. Sürekli kötü olmazsınız değil mi? Elbette sizin de iyi yönleriniz vardır. Bunları görmeye çalışın.

Geçmişin gölgesinden kurtulun. Keşkeleri yaşamınızdan atın. Keşke ailem şöyle olsaydı, şöyle yapsaydılardan kurtulun. Her ne olmuş ise olmuş, önemli olan bugündür ve bugün yaşamınızdan siz sorumlusunuz ve yaşamınız sizin kontrolünüzde.

O ne demiş? Bu ne demişlerden kurtulun. Diğerlerinin ne düşündüğünü bilemeye çalışma isteği bitmez. Diğerlerini kendinizden önde tutuğunuzda o zaman bunun anlamı kendi duygu ve düşüncelerinizi de geride tutuyorsunuz demektir. Ancak öncelik sizde yani sizin duygu ve düşüncelerinizde.

Trafiktesiniz yol kapalı ve işe geciktiniz, sinirlisiniz, ağzınıza geleni söylüyorsunuz, peki durum değişti mi, trafik açıldı mı? Hayır hala o sıkışık trafiktesiniz… sinirlenmeniz, kendinizi üzmeniz ne işe yaradı? Kocaman bir hiç! Madem o sıkışık trafiktesiniz ve yapacak bir şey yok, o zaman cd çalara güzel bir cd koyun ve biraz dinlenin.

Ya da pazartesi günü kart ödemeniz var ve bugün günlerden Perşembe ve henüz parayı tamamlayamadınız; sürekli kafa yoruyorsunuz olmuyor. Artık kalbiniz sıkışıyor. İyi de ne işe yarıyor? Olanı olduğu kadar yatırın.

Bütçenizi iyi planlayın. Maddi kaygılara bağlı stres yaşamak istemiyorsanız bütçe yapın.

Gergin ortamlardan ve sizi geren ,üzen insanlardan uzak durun.

Hayır kelimesini kullanın. İstemediğiniz şeyleri sevdiğiniz bir insan için bile yapmayın.

Sınırlarınızı iyi belirleyin. Boyunuzu aşan kadar vermeyin. Cebinizde 100 tl varsa ve birine borç verecekseniz eğer, sizi sıkmayacak bir miktar verin.

Kendinizden ve diğer insanlardan beklentilerinizi azaltın. Yüksek beklentiler, aynı oranda hayal kırıklıklarına sebep olur. Hayal kırıklıkları da strese sebep olur.

Bencil olmayı öğrenin.

Ben demeye kendinizi alıştırın.

Spor yapın.

Bedeninizi ve ruhunuzu sevin.

Herkesi ve en çok da kendinizi olduğu ve olduğunuz gibi kabullenin

 PSİKOLOG ARMAĞAN PINAR ADANAR
Son Güncelleme: 18.02.2015 23:01
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
<strong>Dikkat!</strong> Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.