24 Kasım 2016 Perşembe 23:59
TBMM'de kritik tasarılar kabul edildi

Tasarıyla, askerler hakkında TCK'nın; devletin güvenliğine karşı  suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya  karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçları ile Terörle  Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar sebebiyle verilen tutuklama kararlarının,  askeri tutukevleri dışındaki cezaevlerinde yerine getirilmesi zorunlu hale  getiriliyor.

Askerler hakkında diğer suçlardan verilen tutuklama kararları,  askerler bu sıfatlarını korudukları sürece askeri tutukevinde yerine getirilecek.

Sırf askeri suçlar ile hapis cezasının üst sınırı 3 ayı geçen askeri  suçlar hakkında, ön ödeme hükümleri uygulanmayacak.

İcra ve İflas Kanunu'nda yapılması planlanan değişiklikle, istinaf  yoluna başvurmak için alt sınır 7 bin lira, temyiz kanun yolu için öngörülen  miktarın alt sınırı 40 bin lira olarak belirleniyor.

İş mahkemelerince verilen nihai kararlara karşı istinaf yoluna  başvurulabilecek. Para ile değerlendirilemeyen dava ve işler hakkındaki kararlar  hariç, miktar veya değeri 5 bin lirayı geçmeyen davalar hakkındaki nihai kararlar  kesin olacak.

Askerler; TCK'nın "devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene  ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet  sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçları" ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına  giren suçlardan dolayı yakalandıklarında adli kolluk görevlilerine teslim  edilecek.

- Alternatif Çözümler Daire Başkanlığı kuruluyor

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün görevleri arasına,  "Ceza muhakemesinde alternatif uyuşmazlık çözüm usullerinin geliştirilmesi ve  etkin uygulanması amacıyla çalışmalar yapmak" maddesi de ekleniyor.

Bunu yerine getirmek için Genel Müdürlük bünyesinde Alternatif  Çözümler Daire Başkanlığı kurulacak. Başkanlığın görevleri şunlar olacak:

- Ön ödeme, uzlaştırma ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi gibi  alternatif usullerin etkin şekilde uygulanmasını sağlamak.

- Uzlaştırmacı temel eğitimine ilişkin usul ve esaslar ile eğitim  verecek kurum ve kuruluşların niteliklerini belirlemek ve bunlara izin  verilmesini Bakanlığın onayına sunmak, bu kurum ve kuruluşları listelemek ve  elektronik ortamda yayımlamak.

- Uzlaştırmacı eğitimi sonunda yapılacak sınavın usul ve esaslarını  belirlemek ve sınavları yapmak.

- Uzlaştırmacı siciline kabule ilişkin usul ve esasları belirlemek,  uzlaştırmacıların sicile kabulüne ve sicilden çıkarılmasına karar vermek, sicile  kayıtlı uzlaştırmacıları, görev yapmak istedikleri Cumhuriyet başsavcılıklarına  göre listelemek.

- Uzlaştırmacılara verilecek dosyaların tevzi esasları ile aylık  olarak verilebilecek azami dosya sayısını belirlemek.

- Ulusal veya uluslararası düzeyde bilimsel toplantılar düzenlemek, bu  nitelikteki çalışmaları teşvik etmek ve desteklemek. 

- Uzlaştırmacı Asgari Ücret Tarifesini hazırlamak

Adalet Bakanlığı Eğitim Kurulunun üyeleri arasına, Teftiş Kurulu  Başkanı ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü de dahil ediliyor.

YÖK'ün hukuk fakültelerinin öğretim üyeleri arasından belirlediği bir  üyeye ilaveten, eğitim bilimleri, sosyoloji, psikoloji veya sosyal hizmetler  alanında görev yapan öğretim üyeleri arasından seçeceği bir üyenin de kurula  katılması öngörülüyor. Bununla birlikte, Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu ile  Danıştay Başkanlık Kurulu, Eğitim Kuruluna kendi üyeleri yerine Yargıtay ve  Danıştay üyeleri arasından birer üye seçecek.

Eşyanın üzerinde iyi niyetli üçüncü kişiler lehine tesis edilmiş  sınırlı ayni hakkın bulunması halinde müsadere kararı, bu hak saklı kalmak  şartıyla verilebilecek.

Ön ödeme usulünün uygulanabileceği suçların belirlenmesinde dikkate  alınan 3 aylık sınır, 6 aya çıkarılıyor.

Ayrıca bu sınırlamadan bağımsız olarak, trafik güvenliğini tehlikeye  sokma suçu da ön ödemenin kapsamına alınıyor. Ön ödemeye tabi bir suçun 5 yıl  içinde tekrar işlenmesi durumunda fail hakkında bu suçtan ön ödeme hükümleri  uygulanmayacak.

- Uyuşturucu satın alma ve bulundurma suçunda yeni düzenleme

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, hakkında uyuşturucu veya  uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmaktan dolayı soruşturma  başlatılmadan önce resmi makamlara veya sağlık kuruluşlarına başvurarak tedavi  ettirilmesini isterse ceza almayacak. Bu durumda kamu görevlileri ile sağlık  mesleği mensuplarının, suçu bildirme yükümlülüğü doğmayacak.

Fuhşu kolaylaştırmak veya fuhşa aracılık etmek amacıyla hazırlanmış  görüntü, yazı ve sözleri içeren ürünleri veren, dağıtan veya yayan kişi 1 yıldan  3 yıla kadar hapisle cezalandırılacak.

Kumar oynanması için yer ve imkan sağlayana, 1 yıldan 3 yıla kadar  hapis cezası verilecek.

Cezaevlerine yasak eşya sokma

TCK'nın, "İnfaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokmak" maddesi de  yeniden düzenleniyor.

Buna göre, firarı kolaylaştırıcı her türlü alet ve malzemeyi, her  türlü saldırı ve savunma araçları ile yangın çıkarmaya yarayan malzemeyi, alkol  içeren her türlü içeceği, kumar oynanmasına olanak sağlayan eşya ve malzemeyi,  kanunda tanımlanan suçlar saklı kalmak üzere, yeşil reçeteye tabi ilaçları,  mahkemelerce yasaklanmış veya suç örgütlerini temsil eden yayın, afiş, pankart,  resim, sembol, işaret, doküman ve benzeri malzemeler ile örgütsel haberleşme  araçlarını, ses ve görüntü almaya yarayan araçları cezaevlerine sokan, buralarda  bulunduran veya kullanan kişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapisle cezalandırılacak.

- Duruşma, ilde başka bir yerde de görülebilecek

Mahkeme, fiili sebepler veya güvenlik gerekçesiyle duruşmanın il  sınırları içinde başka bir yerde yapılmasına karar verebilecek.

Vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenen suçlar, tutuklama yasağı  kapsamından çıkarılıyor. Böylece 2 yıla kadar hapis cezası öngörülen vücut  dokunulmazlığına karşı kasten işlenen suçlarda da tutuklama kararı verilebilecek.

Yapılan istem üzerine, mercisi tarafından cumhuriyet savcısı, şüpheli,  sanık veya avukatın görüşü alındıktan sonra, 3 gün içinde istemin kabulüne,  reddine veya adli kontrol uygulanmasına karar verilecek. Örgüt faaliyeti  çerçevesinde işlenen suçlar bakımından bu süre 7 gün olacak.

Organ veya doku ticareti, nitelikli dolandırıcılık ve tefecilik  suçlarıyla daha etkin mücadele etmek amacıyla katalog suçlar arasına ekleniyor.

Düzenleme hükmüne göre, el koyma ve kayyum atanmasına ağır ceza  mahkemesi yerine ancak hakim karar verebilecek.

İletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması tedbirine, ağır ceza  mahkemesi yerine sulh ceza hakimi karar verecek. Taşınmazlara, hak ve alacaklara  el koyma ile iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması tedbiri, suç  işlemek amacıyla örgüt kurma suçu bakımından da uygulanabilecek.

Cumhuriyet savcısı kararını 24 saat içinde hakimin onayına sunacak ve  hakim, kararını en geç 24 saat içinde verecek. Sürenin dolması veya hakim  tarafından aksine karar verilmesi halinde kayıtlar derhal imha edilecek.

- Uzlaşma yeniden düzenleniyor

Tasarıyla, uzlaşma müessesesi yeniden düzenleniyor.

Buna göre, uzlaştırma girişiminde bulunulacak suçlar arasına tehdit,  hırsızlık, dolandırıcılık da eklenecek. Etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen  suçlar da düzenlemenin yasalaşmasıyla uzlaştırma kapsamına girecek.

Cumhuriyet savcıları ya da vereceği talimatla kolluk görevlileri  uzlaştırma teklifiyle görevli olmayacak; bunun için uzlaştırmacılar  görevlendirilecek.

Soruşturma konusu suçun uzlaşmaya tabi olması ve kamu davası açılması  için yeterli şüphe bulunması halinde, dosya uzlaştırma bürosuna gönderilecek.  Büro tarafından görevlendirilen uzlaştırmacı, şüpheliyle mağdur ya da suçtan  zarar görene uzlaşma teklifinde bulunacak.

Mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi  olması koşuluyla, suça sürüklenen çocuklar bakımından ayrıca, üst sınırı üç yılı  geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar uzlaştırma kapsamına  alınacak.

Her Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesinde uzlaştırma bürosu kurulacak ve  yeteri kadar Cumhuriyet savcısı ile personel görevlendirilecek. Uzlaştırmacılar,  avukatların veya hukuk öğrenimi görmüş kişilerin yer aldığı, Adalet Bakanlığı  tarafından belirlenen uzlaştırmacı listelerinden görevlendirilecek. Uzlaştırma  süreci sonunda soruşturma dosyaları, uzlaştırma bürosunda görevli Cumhuriyet  savcıları tarafından sonuçlandırılacak.

Çocuklara cinsel istismar suçuna yeni düzenleme

TCK'nın "Çocukların cinsel istismarı" başlıklı 103. maddesinin,  Anayasa Mahkemesince iptal edilen birinci ve ikinci fıkrası yeniden düzenleniyor.

Buna göre, çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi 8 yıldan 15 yıla  kadar hapis cezası ile cezalandırılacak. Cinsel istismarın sarkıntılık düzeyinde  kalması halinde 3 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Mağdurun 12 yaşını tamamlamamış olması halinde verilecek ceza,  istismar durumunda 10 yıldan, sarkıntılık durumunda 5 yıldan az olamayacak.

Cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle  gerçekleştirilmesi durumunda, 16 yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasına  hükmolunacak. Mağdurun 12 yaşını tamamlamamış olması halinde verilecek ceza 18  yıldan az olamayacak.

- Tutanaklara cezaevi personelinin adı yazılmayacak

Yüksek güvenlikli kapalı cezaevleri ile diğer kapalı cezaevlerinin  yüksek güvenlikli bölümlerinde kalan tutuklu ve hükümlülerle ilgili olarak ceza  infaz kurumlarında düzenlenen tutanaklara, ilgili görevlinin açık kimliği yerine  sadece sicil numarası yazılacak. Bu kapsamdaki kurum görevlilerinin ifadesine  başvurulması halinde, çıkarılan davetiye veya çağrı kağıdı görevlinin iş yeri  adresine tebliğ edilecek. Bu kişilere ait ifade ve duruşma tutanaklarında adres  olarak sadece iş yeri adresi gösterilecek.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda istinaf kanun yolu için öngörülen  başvuru sınırı, bin 500 liradan 5 bin liraya çıkarılacak. Ancak manevi tazminat  davalarında verilen kararlara karşı, miktar veya değere bakılmaksızın istinaf  yoluna başvurulabilecek.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda temyiz kanun yolu için öngörülen başvuru  sınırı, 25 bin liradan 40 bin liraya çıkarılacak.

- Direnme kararını aynı daire inceleyecek

İlk derece hukuk mahkemesi veya bölge adliye mahkemesinin, bozma  kararına direnmesi halinde temyiz incelemesini, kararına direnilen daire yapacak.  Daire, direnme kararını yerinde görürse, kararını düzeltecek, görmezse dosyayı  Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderecek.

Hukuk Muhakemeleri Kanununda düzenlenen bazı parasal sınırlar, her yıl  yeniden değerleme oranında artırılacak.

Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen  kararlarla ilgili Yargıtay hukuk dairelerince verilen bozma kararları üzerine  mahkemelerce verilen direnme kararları da kararına direnilen daireye  gönderilecek.

Düzenleme yürürlüğe girdikten itibaren en geç 6 ay içinde uzlaştırmaya  ilişkin yönetmelik çıkarılacak, yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren de en  geç 6 ay içinde uzlaştırmacı listeleri oluşturulacak. Adalet Bakanlığı, bu  listelere uygun uzlaştırmacı görevlendirmesi amacıyla ilan duyurusu yapacak.

Tasarıyla, Adalet Bakanlığına 24 personel ihdas ediliyor. (Milliyet)

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat!.. Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.